Eklem hareketlerinin sağlıklı şekilde gerçekleşebilmesi için kemik, tendon ve bağ dokularının uyum içinde çalışması gerekir. Ancak bazı durumlarda eklem çevresindeki yapılar dar bir alanda sıkışabilir ve bu durum ağrı ile hareket kısıtlılığına yol açabilir. Ortopedide bu tablo impingement sendromu olarak adlandırılır. En sık omuz ve kalça eklemlerinde görülen bu sendrom, tendonların veya yumuşak dokuların kemik yapılar arasında sıkışması sonucu ortaya çıkar. Zaman içinde tekrarlayan sıkışmalar dokularda iltihaplanmaya ve yıpranmaya neden olabilir. Bu nedenle impingement sendromu erken dönemde tanı konulup tedavi edilmesi gereken ortopedik sorunlar arasında yer alır.
Impingement Sendromu Nedir?
Impingement sendromu, eklem çevresinde bulunan tendon veya yumuşak dokuların kemik yapılar arasında sıkışması sonucu oluşan bir durumdur. Bu sıkışma eklem hareketleri sırasında ağrıya ve hareket kısıtlılığına yol açabilir.
En sık görülen türleri şunlardır:
-
Omuz impingement sendromu
-
Kalça impingement sendromu
Her iki durumda da eklem yapılarının dar bir alanda sıkışması söz konusudur ve bu durum zamanla tendon hasarına neden olabilir.
Impingement Sendromu Hangi Şikayetlere Yol Açar?
Bu sendrom genellikle eklem hareketleri sırasında ortaya çıkan ağrı ile kendini gösterir.
En sık görülen şikayetler şunlardır:
-
Eklem bölgesinde ağrı
-
Hareket sırasında artan hassasiyet
-
Eklem hareketlerinde kısıtlılık
-
Kas güçsüzlüğü
-
Spor veya günlük aktiviteler sırasında ağrı
Omuzda görülen impingement sendromunda kolu yukarı kaldırırken ağrı belirgin hale gelirken, kalça impingement sendromunda yürüyüş veya oturup kalkma sırasında ağrı hissedilebilir.
Impingement Sendromu Belirtileri
Impingement sendromu belirtileri hastalığın bulunduğu ekleme göre değişiklik gösterebilir. Ancak genel olarak şu bulgular görülür:
-
Eklem hareketlerinde ağrı
-
Hareket sırasında sürtünme hissi
-
Eklemde hassasiyet
-
Güç kaybı
-
Uzun süreli kullanım sonrası artan ağrı
Bu belirtiler genellikle tekrarlayan hareketler sırasında daha belirgin hale gelir.
Impingement Sendromu Neden Olur?
Bu sendrom çoğu zaman eklem yapılarının aşırı kullanımı veya anatomik daralma nedeniyle ortaya çıkar.
Başlıca nedenler şunlardır:
-
Tekrarlayan eklem hareketleri
-
Spor yaralanmaları
-
Eklem yapılarındaki anatomik farklılıklar
-
Kas zayıflığı
-
Duruş bozuklukları
-
Eklem kireçlenmesi
Bu faktörler tendonların kemik yapılar arasında sıkışmasına ve ağrı oluşmasına neden olabilir.
Kalça Impingement Sendromu
Ortopedide sık karşılaşılan bir diğer durum kalça impingement sendromu olarak bilinir. Bu durum femur başı ile kalça yuvası arasındaki uyumsuzluk nedeniyle ortaya çıkar. Kalça hareketleri sırasında kemik yapıların birbirine sürtünmesi ağrıya ve hareket kısıtlılığına yol açabilir.
Kalça impingement sendromunda görülen belirtiler arasında:
-
Kasık bölgesinde ağrı
-
Kalça hareketlerinde kısıtlılık
-
Uzun süre oturma sonrası ağrı
-
Spor aktivitelerinde zorlanma
yer alır.
Impingement Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı koyabilmek için öncelikle ortopedi uzmanı tarafından detaylı bir fizik muayene yapılır.
Tanı sürecinde şu yöntemler kullanılabilir:
-
Fizik muayene testleri
-
Röntgen görüntüleme
-
Manyetik rezonans (MR) incelemesi
-
Ultrasonografi
Bu yöntemler eklem yapılarındaki sıkışmayı ve tendon hasarını değerlendirmek açısından önemlidir.
Omuz Impingement Sendromu Tedavisi
Tedavi planı hastalığın derecesine göre belirlenir.
Cerrahi dışı tedaviler genellikle ilk tercih edilen yöntemlerdir ve şunları içerir:
-
Fizik tedavi ve rehabilitasyon
-
Omuz kaslarını güçlendiren egzersizler
-
Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar
-
Aktivite düzenlemeleri
Bu tedaviler tendon üzerindeki baskıyı azaltarak ağrının kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Impingement Sendromu Cerrahi Tedavisi
Cerrahi tedavinin amacı sıkışmaya neden olan kemik çıkıntıları veya dar alanı genişleterek tendonların rahat hareket etmesini sağlamaktır.
Günümüzde bu ameliyatlar çoğu zaman artroskopik yöntemlerle yapılmaktadır. Artroskopik cerrahi küçük kesiler aracılığıyla gerçekleştirildiği için hastalar genellikle daha kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilir.
Impingement Sendromu Artroskopi Ameliyatının Avantajları
Impingement sendromunun cerrahi tedavisinde günümüzde en sık tercih edilen yöntemlerden biri artroskopik cerrahidir. Artroskopi, eklem içerisine küçük kesiler aracılığıyla yerleştirilen kamera ve özel cerrahi aletler kullanılarak yapılan kapalı ameliyat tekniğidir. Bu yöntemin en önemli avantajlarından biri çevre dokulara minimal zarar verilmesidir. Küçük kesiler ile yapılan işlem sayesinde ameliyat sonrası ağrı genellikle daha az olur ve iyileşme süreci daha hızlı gerçekleşir. Ayrıca enfeksiyon riski açık ameliyatlara göre daha düşüktür ve hastalar çoğu zaman kısa sürede günlük yaşam aktivitelerine dönebilir. Artroskopik cerrahi sırasında sıkışmaya neden olan kemik çıkıntıları temizlenir, iltihaplı dokular giderilir ve tendonların rahat hareket etmesi sağlanır. Bu sayede omuz veya kalça eklemindeki ağrı azaltılarak eklem hareketlerinin yeniden kazanılması hedeflenir.
Impingement Sendromu Artroskopi Ameliyatı Sonrası
Impingement sendromu için uygulanan artroskopi ameliyatı sonrasında iyileşme süreci genellikle kontrollü ve planlı bir rehabilitasyon programı ile ilerler. Ameliyattan sonraki ilk günlerde eklem hareketlerini korumak ve kasların zayıflamasını önlemek için hafif egzersizler başlanabilir. Bu süreçte fizik tedavi uygulamaları, kas gücünün yeniden kazanılması ve eklem hareket açıklığının artırılması açısından büyük önem taşır. Hastaların çoğu kısa süre içinde günlük aktivitelerini yapabilecek duruma gelir; ancak tam fonksiyonel iyileşme için düzenli egzersiz programına uyulması gerekir. Ameliyat sonrası dönemde omuz veya kalça eklemini zorlayacak ağır hareketlerden kaçınılması ve doktorun önerdiği rehabilitasyon planına uyulması iyileşmenin sağlıklı şekilde ilerlemesini sağlar. Bu süreç doğru şekilde yönetildiğinde impingement sendromuna bağlı ağrılar önemli ölçüde azalabilir ve eklem hareketleri büyük oranda normale dönebilir.
Impingement sendromu erken dönemde doğru şekilde tedavi edildiğinde başarılı sonuçlar elde edilebilen bir ortopedik rahatsızlıktır. Eklem ağrısı, hareket kısıtlılığı veya spor aktiviteleri sırasında ortaya çıkan ağrılar ihmal edilmemelidir. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, omuz ve kalça impingement sendromlarının tanı ve tedavisinde modern ortopedik yaklaşımlar ve güncel cerrahi teknikler ile hastalarına kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Erken tanı ve doğru tedavi planı sayesinde impingement sendromuna bağlı şikayetler kontrol altına alınabilir ve eklem fonksiyonları korunabilir.
