Kas-iskelet sistemi hastalıkları arasında sık karşılaşılan sorunlardan biri de bursit olarak adlandırılan iltihabi durumdur. Günlük hareketler sırasında eklemlerin sorunsuz çalışmasını sağlayan yapıların zarar görmesi veya tahriş olması sonucunda ortaya çıkan bu rahatsızlık, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Özellikle spor yapan kişilerde, yoğun fiziksel aktiviteye maruz kalan çalışanlarda ve eklem üzerine tekrarlayan yük binmesi durumlarında daha sık görülür. Bu nedenle bursitin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemlerinin doğru şekilde anlaşılması oldukça önemlidir.
Bursit Nedir?
En temel soruyla başlamak gerekirse bursit nedir sorusunun cevabı eklem anatomisinde yer alan “bursa” adı verilen küçük sıvı kesecikleriyle ilişkilidir. Bursa, kemik ile kas, tendon veya cilt arasında bulunan ve sürtünmeyi azaltarak hareketin daha rahat yapılmasını sağlayan içi sıvı dolu yapılardır.
Normal şartlarda bu kesecikler eklem hareketleri sırasında koruyucu bir yastık görevi görür. Ancak travma, aşırı kullanım, enfeksiyon veya romatolojik hastalıklar gibi nedenlerle bursa dokusunda iltihap gelişebilir. Bursa kesesinin iltihaplanması durumuna bursit adı verilir. İltihap geliştiğinde ilgili bölgede ağrı, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı ortaya çıkabilir.
Bursit Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Bursit geliştiğinde en sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Eklem çevresinde ağrı
-
Şişlik ve hassasiyet
-
Hareket sırasında artan rahatsızlık
-
Eklem çevresinde sıcaklık artışı
-
Bazı durumlarda kızarıklık
Bu belirtiler özellikle hareket sırasında belirginleşir ve istirahatle kısmen azalabilir. İltihabın ilerlemesi durumunda ağrı giderek artabilir ve günlük aktiviteleri zorlaştırabilir.
Bursit Ağrısı Nereye Vurur?
Bursit ağrısı, iltihaplanan bursanın bulunduğu bölgeye göre farklı yerlere yayılabilir.
Örneğin omuz bursitinde ağrı kolun üst kısmına ve bazen boyun bölgesine yayılabilir. Kalça bursitinde ağrı kalçadan uyluk dış kısmına doğru ilerleyebilir. Diz bursitinde ise diz çevresinde lokalize ağrı ve baskıyla artan hassasiyet görülebilir.
Ağrının karakteri genellikle derin, künt ve hareketle artan bir yapıdadır. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak veya ekleme baskı uygulamak şikayetlerin artmasına neden olabilir.
Dizde Bursit Nedir?
Diz çevresinde bulunan bursaların iltihaplanmasıdır.
Diz bölgesinde özellikle diz kapağı önünde bulunan bursa kesesi sıklıkla etkilenir. Diz üzerine uzun süre baskı uygulayan meslek gruplarında bu durum daha sık görülür. Parke ustaları, temizlik çalışanları veya sürekli diz üstü çalışan kişilerde diz bursiti gelişme riski daha yüksektir.
Dizde bursit oluştuğunda diz çevresinde belirgin şişlik, hareket sırasında ağrı ve hassasiyet görülebilir.
Kalça Bursit Nedir?
Kalça bölgesinde görülen bursit genellikle kalçanın dış tarafındaki bursanın iltihaplanmasıyla ortaya çıkar. Özellikle yürürken kalça ağrısı yaşayan kişiler tarafından sıkça sorulur.
Bu durum tıpta genellikle trokanterik bursit olarak adlandırılır. Kalça bursiti olan hastalarda kalçanın dış kısmında ağrı oluşur ve bu ağrı yürüyüş sırasında veya merdiven çıkarken artabilir. Ayrıca yan yatmak da ağrıyı tetikleyebilir.
Omuz Bursit Nedir?
Omuz, insan vücudunun en hareketli eklemlerinden biridir ve bu nedenle aşırı kullanım yaralanmalarına oldukça açıktır. Omuz ekleminde bulunan bursaların iltihaplanmasıdır.
Omuz bursiti genellikle rotator manşet tendonları ile birlikte görülebilir. Hastalarda kolu yukarı kaldırırken ağrı, omuz hareketlerinde kısıtlılık ve gece artan omuz ağrısı gibi şikayetler görülebilir.
Kolda Bursit Nedir?
Bazı durumlarda bursit dirsek ve kol bölgesinde de ortaya çıkabilir.
Dirsek bursiti, dirseğin arka kısmında bulunan olekranon bursasının iltihaplanması sonucu gelişir. Bu durumda dirsek arkasında belirgin bir şişlik oluşabilir. Ayrıca dirseğe baskı uygulanması ağrıyı artırabilir.
Bursit Hastalığı İçin Cerrahi Tedavi Yöntemi Nedir?
Çoğu bursit vakası ilaç tedavisi, istirahat ve fizik tedavi yöntemleri ile kontrol altına alınabilir. Ancak bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.
Cerrahi tedavi genellikle şu durumlarda uygulanır:
-
Uzun süre devam eden ve tedaviye yanıt vermeyen bursit
-
Tekrarlayan bursit atakları
-
Enfeksiyona bağlı bursit gelişimi
-
Bursa dokusunda kalınlaşma veya kalıcı hasar oluşması
Cerrahi işlem sırasında iltihaplı bursa dokusu çıkarılabilir veya temizlenebilir. Günümüzde birçok cerrahi işlem minimal invaziv tekniklerle gerçekleştirilebilmektedir.
Bu Hastalık Daha Çok Kimlerde Görülür?
Bursit bazı kişilerde daha sık ortaya çıkabilir.
Bursit gelişme riski yüksek olan gruplar şunlardır:
-
Sporcular
-
Tekrarlayan eklem hareketi yapan kişiler
-
Fiziksel işlerde çalışanlar
-
Romatizmal hastalıkları olan bireyler
-
Uzun süre aynı ekleme baskı uygulayan meslek grupları
Ayrıca yaş ilerledikçe tendon ve eklem dokularının dayanıklılığı azaldığı için bursit görülme olasılığı da artabilir.
Eklem sağlığını etkileyen bursit hastalığı, erken tanı ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen bir rahatsızlıktır. Özellikle eklem çevresinde uzun süren ağrı, şişlik veya hareket kısıtlılığı yaşayan kişilerin bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurması önemlidir.
Ortopedik hastalıkların tanı ve tedavisinde deneyimli olan Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, hastalarını detaylı muayene ve modern görüntüleme yöntemleri ile değerlendirerek bursit gibi eklem rahatsızlıklarında kişiye özel tedavi planları oluşturmayı hedeflemektedir. Doğru teşhis ve uygun tedavi yaklaşımları sayesinde hastaların günlük yaşam aktivitelerine daha konforlu şekilde devam etmesi mümkün olabilir.
