DURUŞ BOZUKLUĞU
Duruş bozukluğu, vücudun ayakta dururken, otururken veya hareket ederken omurga ve eklemlerinin ideal hizasını kaybetmesi durumudur. Normal bir duruşta baş, omuzlar, omurga, pelvis, dizler ve ayaklar belirli bir denge içinde çalışır. Bu dengenin bozulmasıyla ortaya çıkan tabloya postür bozukluğu adı verilir.
Günümüzde masa başı çalışma, uzun süreli telefon ve bilgisayar kullanımı, yanlış oturma alışkanlıkları ve yetersiz kas dengesi nedeniyle omurga duruş bozuklukları her yaş grubunda giderek daha sık görülmektedir. Tedavi edilmediğinde ağrı, hareket kısıtlılığı ve ileri düzey omurga deformitelerine yol açabilir.
Duruş Bozukluğu Çeşitleri
Kifoz (Kamburluk)
Kifoz, sırt bölgesind normalden fazla öne doğru eğrilik oluşmasıdır. Özellikle ergenlik döneminde fark edilir. Uzun süreli kambur durma alışkanlığı kifozu artırır. İleri vakalarda solunum kapasitesi bile etkilenebilir.
Lordoz (Bel Çukurunun Artması)
Bel bölgesindeki doğal çukurun aşırı artmasıyla oluşur. Karın ve bel kaslarının zayıflığı, obezite ve yanlış duruş bu duruma neden olabilir. Bel ağrılarıyla birlikte görülür.
Skolyoz
Omurganın yana doğru eğrilmesi ve kendi etrafında dönmesiyle karakterizedir. Yapısal omurga duruş bozuklukları arasında yer alır. Erken dönemde fark edilmezse ilerleyici olabilir ve cerrahi gerektirebilir.
Düz Sırt Sendromu (Flat Back)
Bel bölgesindeki doğal eğriliğin kaybolmasıyla ortaya çıkar. Hasta dik durmakta zorlanır, çabuk yorulur ve bel ağrısı yaşar.
Forward Head Posture (Öne Baş Pozisyonu)
Başın gövdeye göre öne doğru kaymasıdır. Telefon ve bilgisayar kullanımına bağlı olarak sık görülür. Boyun fıtığı ve kas spazmlarına zemin hazırlar.
Yuvarlak Omuz (Rounded Shoulder)
Omuzların öne ve içe doğru kapanmasıyla oluşur. Göğüs kaslarının kısalığı ve sırt kaslarının zayıflığı temel nedenlerdir.
Pelvik Tilt Bozuklukları
Pelvisin öne veya arkaya eğilmesiyle ortaya çıkar. Kalça, bel ve diz ağrıları ile ilişkilidir.
Fonksiyonel Duruş Bozuklukları
Kemik yapısı normaldir ancak kas dengesizliği ve yanlış alışkanlıklar nedeniyle oluşur. Erken dönemde duruş bozukluğu tedavisi ile tamamen düzeltilebilir.
Yapısal (Strüktürel) Duruş Bozuklukları
Omurga kemiklerinde şekil bozukluğu vardır. Skolyoz ve ileri kifoz bu gruptadır. Çoğu zaman cerrahi değerlendirme gerektirir.
Duruş Bozuklukları İçin Yapılan Cerrahi Ameliyatlar Nelerdir?
Her duruş bozukluğu cerrahi gerektirmez. Ancak ilerleyici, ağrıya ve fonksiyon kaybına yol açan vakalarda cerrahi gündeme gelir.
Başlıca cerrahi yöntemler şunlardır:
-
Skolyoz cerrahisi (omurga düzeltme ve sabitleme ameliyatları)
-
Minimal invaziv omurga cerrahileri
Bu ameliyatların amacı omurgayı ideal hizaya getirmek, ağrıyı azaltmak ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.
Duruş Bozukluklarında Cerrahi Tedaviler
Duruş bozuklukları ve postür bozuklukları çoğu hastada egzersiz, fizik tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle kontrol altına alınabilir. Ancak bazı omurga duruş bozuklukları, yapısal hale geldiğinde ve ilerleyici seyir gösterdiğinde cerrahi tedavi kaçınılmaz olur. Özellikle skolyoz, ileri kifoz, düz sırt sendromu, ciddi pelvik denge bozuklukları ve omurganın doğal eğriliklerinin bozulduğu vakalarda cerrahi, yalnızca estetik değil aynı zamanda fonksiyonel bir gereklilik haline gelir.
Cerrahi tedavinin temel amacı; omurganın doğal anatomik hizasını yeniden sağlamak, sinir dokular üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak, ağrıyı azaltmak ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini güvenli şekilde sürdürebilmesini sağlamaktır. Bu noktada cerrahi planlama yalnızca eğriliğin derecesine göre değil; hastanın yaşı, kemik yapısı, nörolojik durumu ve yaşam beklentisi göz önünde bulundurularak yapılır.
İleri dereceli skolyoz vakalarında en sık uygulanan cerrahi yöntem, omurganın vida ve çubuk sistemleriyle düzeltilip sabitlendiği spinal füzyon ameliyatlarıdır. Bu cerrahilerle omurgadaki eğrilik kontrol altına alınır, ilerleme durdurulur ve omurga dengesi sağlanır. Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ilerleyen eğriliklerde erken cerrahi, ileride oluşabilecek solunum ve hareket kısıtlılıklarını önler.
Kifoz (kamburluk) cerrahisi ise genellikle Scheuermann hastalığı, travmaya bağlı deformiteler veya osteoporotik çökme kırıkları sonrası gelişen ileri vakalarda uygulanır. Bu ameliyatlarda amaç, omurganın aşırı öne eğilmiş yapısını düzeltmek ve hastanın dik durabilmesini sağlamaktır. Gerekli durumlarda kemik düzeltme kesileri (osteotomi) ile omurga yeniden şekillendirilir.
Düz sırt sendromu (Flat Back) ve ileri pelvik tilt bozukluklarında cerrahi daha kompleks bir yaklaşım gerektirir. Bu hastalarda sadece omurga değil, pelvis-omurga-diz hattı birlikte değerlendirilir. Amaç hastayı sadece “düz” hale getirmek değil, vücudun doğal denge mekanizmasını yeniden kazandırmaktır. Yanlış yapılan bir cerrahi hastayı daha da dengesiz hale getirebilir.
Bazı seçilmiş hastalarda ise minimal invaziv omurga cerrahileri tercih edilebilir. Daha küçük kesilerle yapılan bu işlemler, daha az doku hasarı ve daha hızlı iyileşme süreci sağlar. Ancak her duruş bozukluğu bu yöntemlere uygun değildir. Yanlış hasta seçimi, cerrahinin başarısını ciddi şekilde düşürür.
Burada kritik nokta şudur:
Duruş bozukluğu cerrahisi, standart bir ameliyat değildir. Her hasta için kişiye özel planlama yapılması şarttır. Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, duruş bozuklukları ve omurga cerrahisinde, cerrahi kararını en son seçenek olarak değerlendirir; ancak gerekli olduğu durumlarda bilimsel, güncel ve güvenilir cerrahi tekniklerle tedaviyi uygular. Amaç sadece görüntüyü düzeltmek değil, hastaya uzun vadeli ve sağlıklı bir yaşam kazandırmaktır.
Op. Dr. Fatih Volkan Tercan’ın Duruş Bozuklukları Alanındaki Uzmanlığı
Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, duruş bozuklukları ve postür bozuklukları konusunda uzun yıllara dayanan klinik tecrübeye sahiptir. Bebeklik döneminden ileri yaşa kadar her yaş grubunda omurga duruş bozukluklarının tanı, takip ve tedavisinde kapsamlı bir yaklaşım benimsemektedir.
Hastalarını yalnızca mevcut şikâyet üzerinden değil, omurganın tüm biyomekaniğini değerlendirerek ele alır. Gerek cerrahi dışı duruş bozukluğu tedavisi, gerekse cerrahi müdahalelerde bilimsel ve güncel yöntemleri uygulayarak kişiye özel çözümler sunar.
Duruş bozukluklarında erken tanı ve doğru tedavi, ileride oluşabilecek ciddi omurga sorunlarının önüne geçer. Bu nedenle şikâyetlerin ertelenmeden uzman değerlendirmesine alınması büyük önem taşır.
